Taşımacılık CO₂ Emisyon Hesaplayıcı
Bir sevkiyatın karbon ayak izini karayolu, demiryolu, deniz ve hava için saniyeler içinde tahmin edin. Başlangıç, varış ve ağırlığı girin; modları karşılaştırın, daha akıllı taşıyın.
Tahmini taşıma emisyonu
Modları karşılaştırın — en düşük emisyonlu seçenek vurgulanır.
Hesaplamalar nasıl yapılıyor?
Hesaplayıcı, taşımacılık emisyonları için kabul görmüş ton-kilometre yöntemini kullanır. Faktörler Well-to-Wheel (WTW) bazında, GLEC Framework v3.2 ve DEFRA 2026 kaynaklarına dayanır.
Emisyon (kg CO₂e) = (ağırlık ÷ 1000) × mesafe (km) × emisyon faktörü (g/ton-km)
| Taşıma modu | Faktör (g CO₂e/ton-km) | Mesafe esası |
|---|---|---|
| Karayolu (tır) | 86 | Google ile gerçek karayolu mesafesi |
| Demiryolu | 28 | Kuş uçuşu × 1.10 |
| Deniz yolu | 16 | Kuş uçuşu × 1.15 |
| Hava yolu | 900 | Kuş uçuşu × 1.09 |
- Tüm faktörler Well-to-Wheel (WTW) ve CO₂e (CO₂ + CH₄ + N₂O) bazındadır.
- Boş dönüş ve ortalama doluluk oranı, yayımlanmış varsayılan faktörlerin içinde yer alır.
- Hava yolu faktörü, yüksek irtifa etkisini yansıtan radyatif zorlama (RF ×1.9) çarpanını içerir.
- Sonuçlar Tier-1 tahminlerdir; taşıyıcıya özel gerçek değerler ±%30 farklılık gösterebilir.
Taşıma modu emisyonu nasıl değiştiriyor?
10 ton yükü 1.000 km taşıdığınızı varsayalım. Seçtiğiniz mod, ortaya çıkan karbonu on kattan fazla değiştirebilir. Aşağıdaki tablo aynı sevkiyatın dört moddaki tahmini emisyonunu karşılaştırır.
| Mod | Tahmini emisyon | Karayoluna göre |
|---|---|---|
| Karayolu (tır) | 860 kg CO₂e | — |
| Demiryolu | 280 kg CO₂e | ×0,33 |
| Deniz yolu | 160 kg CO₂e | ×0,19 |
| Hava yolu | 9.000 kg CO₂e | ×10,47 |
Tablodaki fark, yeşil lojistikte en büyük kazancın genellikle araç yenilemekten değil mod değiştirmekten geldiğini gösterir. Karayolu yerine demiryolu ya da deniz yolu kullanılabilen her sevkiyat, emisyonu tek hamlede üçte bire veya daha aşağı çekebilir.
Ton-kilometre yöntemi nedir?
Taşımacılık emisyonu yakıt tüketiminden değil, taşınan yükün ağırlığı ile kat edilen mesafenin çarpımından hesaplanır. Bu birime ton-kilometre (tkm) denir: 10 tonluk yükü 100 km taşımak 1.000 tkm eder. Emisyon faktörü de gram CO₂e/tkm cinsinden verildiği için, iki sayının çarpımı size sevkiyatın karbon ayak izini verir. Yöntemin avantajı, aynı araçta birden fazla müşterinin yükü varsa emisyonun ağırlığa göre adil biçimde paylaştırılabilmesidir.
ISO 14083 ve GLEC Framework neyi standartlaştırıyor?
ISO 14083:2023, taşıma zinciri emisyonlarının nasıl hesaplanacağını ve raporlanacağını tanımlayan uluslararası standarttır. GLEC Framework ise bu standardın lojistik sektöründeki uygulama kılavuzudur ve mod bazlı varsayılan emisyon faktörlerini yayımlar. İkisinin birlikte kullanılması önemlidir: standart nasıl hesaplanacağını, çerçeve ise hangi katsayıyla hesaplanacağını söyler. Müşteriniz ya da denetçiniz emisyon raporu istediğinde, hangi standart ve hangi faktör sürümüyle hesapladığınızı belirtmeniz beklenir.
Well-to-Wheel ile Tank-to-Wheel farkı
Tank-to-Wheel (TTW) yalnızca aracın egzozundan çıkan emisyonu sayar. Well-to-Wheel (WTW) ise yakıtın üretimi, rafinajı ve taşınması sırasında oluşan emisyonu da ekler. ISO 14083 WTW bazını esas alır; bu hesaplayıcı da WTW faktörleri kullanır. İki yöntem arasında kayda değer bir fark bulunduğundan, TTW ile hesaplanmış bir raporla WTW raporunu yan yana koyarken hangi bazın kullanıldığına dikkat etmek gerekir.
CBAM ve müşteri talepleri: neden şimdi önemli?
Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi (CBAM) ile AB'ye ihracat yapan firmalardan ürünün gömülü karbonuna dair veri isteniyor. Buna paralel olarak büyük alıcılar, tedarikçilerinden sevkiyat bazlı emisyon raporu talep ediyor. Bu tablo, karbon hesabını çevresel bir tercih olmaktan çıkarıp ticari bir gereklilik hâline getirdi. Sevkiyat verisi zaten tek bir sistemde duruyorsa raporlama ek bir iş yükü yaratmaz; dağınık Excel dosyalarında duruyorsa her talep ayrı bir projeye dönüşür.
Taşıma emisyonunu düşürmenin pratik yolları
Emisyonu azaltmanın en hızlı yolu, taşınan her tonun daha az kilometre görmesini sağlamaktır. Doluluk oranını artırmak, boş dönüşleri azaltmak ve rotayı kısaltmak doğrudan emisyona yansır — üstelik üçü de aynı anda maliyeti düşürür. Yükleme planını hacim ve ağırlık dağılımına göre optimize etmek, dönüş yükü bularak boş kilometreyi kapatmak ve uygun sevkiyatları karayolundan demiryoluna kaydırmak, çoğu filoda araç yenilemeden önce denenmesi gereken adımlardır.
Sıkça sorulan sorular
Hesaplayıcının nasıl çalıştığı ve hangi standartları izlediği.
Standart ton-kilometre yöntemi kullanılır: emisyon = (ton cinsinden ağırlık) × mesafe × emisyon faktörü. Faktörler GLEC Framework v3.2 / DEFRA 2026 esas alınarak Well-to-Wheel (WTW) bazında belirlenmiştir.
Karayolu mesafesi, Google Maps üzerinden gerçek sürüş mesafesidir. Deniz, demiryolu ve hava için kuş uçuşu mesafe, moda özel güzergâh katsayılarıyla kullanılır.
Yayımlanmış varsayılan faktörlerle yapılan Tier-1 tahminlerdir ve yönlendirme amaçlıdır. Taşıyıcıya özel gerçek emisyonlar ±%30 farklılık gösterebilir.
Evet. Hava faktörü, havacılığın yüksek irtifadaki ek iklim etkisini yansıtan radyatif zorlama çarpanını (DEFRA yaklaşımı) içerir.
İçgörüyü daha az emisyona dönüştürün
Loggerise; yük planlama, boş dönüşleri azaltma ve filo takibiyle hem maliyetinizi hem karbon ayak izinizi düşürmenize yardımcı olur. Ücretsiz başlayın.