Ro-Ro ve Karayolu Emisyon Karşılaştırma Hesaplayıcısı
Aynı sevkiyatın tamamı karayoluyla mı yoksa karayolu + Ro-Ro kombinasyonuyla mı daha az karbon ürettiğini karşılaştırın. GLEC Framework v3.2 faktörleriyle, well-to-wheel bazında.
Hat mesafesini taşıyıcınızın tarifesinden girin. Biz tahmin üretmiyoruz: Çanakkale, Ege ve Adriyatik üzerinden giden bir Ro-Ro rotası kuş uçuşu mesafeyle ciddi hata olmadan modellenemez.
Yük ağırlığını ve en az bir mesafeyi girin.
Metodoloji ve kaynaklar
Neden Ro-Ro'ya özel bir hesaplayıcı?
Çoğu yük emisyonu aracı tek bir "deniz" faktörü sunar. O faktör konteyner taşımacılığından türetilmiştir ve ton-kilometre başına Ro-Ro trafiğinden çok daha verimlidir: Ro-Ro gemisi dorse ve tekerlekli yük taşır, dolayısıyla ambarın önemli bir kısmı kaçınılmaz olarak havadır. Bir Ro-Ro bacağına konteyner faktörü uygulamak emisyonu ciddi biçimde olduğundan az gösterir. Smart Freight Centre ve ECG, tam da bu boşluk nedeniyle ISO 14083 uyumlu ortak bir Ro-Ro sera gazı muhasebesi metodolojisi yayımladı — ama bugüne kadar bu, sevkiyatınıza uygulayabileceğiniz bir araç değil, bir kılavuz olarak kaldı.
Hesap nasıl yapılıyor?
Her bacak ton-kilometre yöntemiyle hesaplanır: kilogram cinsinden CO₂e emisyonu, ton cinsinden yük ağırlığı ile kilometre cinsinden bacak mesafesinin ve o bacağın gram/ton-kilometre cinsinden emisyon yoğunluğunun çarpımının bine bölünmesiyle bulunur. Kombine rota üç bacağının toplamıdır — limana karayolu, Ro-Ro deniz bacağı ve limandan karayolu — ve aynı sevkiyatın tamamı karayolu alternatifiyle karşılaştırılır.
Hangi faktörler kullanılıyor?
Karayolu bacakları 86 g CO₂e/ton-km ile hesaplanır (tır, well-to-wheel). Ro-Ro bacakları için GLEC Framework v3.2'nin ağır yakıtla çalışan Ro-Ro gemileri değerleri kullanılır; aşağıdaki tabloda tamamı yer alıyor. Tüm değerler well-to-wheel (WTW) bazındadır: yalnızca bacadan çıkanı değil, yakıtın üretilip dağıtılması sırasında oluşan emisyonu da içerir. Hesaplayıcıda uygulanan sütun, GLEC uygulamasına uygun olarak %15 mesafe düzeltme katsayısı işlenmiş olanıdır.
Deniz mesafesini neden tahmin etmiyoruz?
Türkiye ile Avrupa arasındaki bir Ro-Ro seferi Çanakkale Boğazı'ndan geçer, Ege'yi kat eder, Yunanistan'ı dolaşır ve Adriyatik'i çıkar. İki liman arasındaki kuş uçuşu mesafe, fiilen seyredilen mesafeyle çok az ilgilidir; alışılmış kısayol olan sabit bir sapma katsayısı uygulamak ise tam da bu koridorda büyük hata üretir. Taşıyıcılar hat mesafelerini yayımladığı için dürüst olan, sayıyı uydurmak yerine gerçeğini istemektir.
Sonuç ne işe yarar, ne işe yaramaz?
Çıktı, rota seçeneklerini karşılaştırmaya ve müşterilerin CBAM kapsamında giderek daha sık istediği sevkiyat bazlı raporlamaya uygun bir Tier-1 tahmindir. Taşıyıcıya özel bir değer değildir: bir operatörün gerçek yoğunluğu gemiye, yakıta, doluluk oranına ve hıza bağlıdır ve varsayılandan kayda değer ölçüde farklılaşabilir. Karşı taraf denetlenmiş rakam istiyorsa taşıyıcınızdan gemiye özel yoğunluk değerini isteyip onu kullanın.
Ro-Ro emisyon faktörleri (GLEC v3.2)
| Gemi büyüklüğü | WTT | TTW | WTW | WTW +%15 DAF |
|---|---|---|---|---|
| 15.000+ dwt | 2,9 | 16,5 | 19,5 | 22,4 |
| 10.000–14.999 dwt | 5,6 | 31,3 | 36,9 | 42,5 |
| 5.000–9.999 dwt | 6,7 | 37,7 | 44,4 | 51,0 |
| 0–4.999 dwt | 30,7 | 172,2 | 202,9 | 233,4 |
Birim: ton-kilometre başına g CO₂e. Ağır yakıtla (HFO) çalışan Ro-Ro gemileri. Kaynak: GLEC Framework v3.2, Tablo 17 — Sea transport emission intensity values, non-container vessels. Smart Freight Centre tarafından yayımlanmıştır.
86 g CO₂e/ton-km — tır, well-to-wheel. Genel yük CO₂ hesaplayıcımızla aynı değer olduğu için sonuçlar doğrudan karşılaştırılabilir.
Sıkça sorulan sorular
Ro-Ro emisyonu nasıl hesaplanıyor?
ISO 14083'ün tanımladığı ton-kilometre yöntemiyle: kg cinsinden CO₂e emisyonu, ton cinsinden yük ağırlığı ile kilometre cinsinden bacak mesafesinin ve o bacağın gram/ton-kilometre cinsinden emisyon yoğunluğunun çarpımının bine bölünmesiyle bulunur. Kombine rota üç bacağın toplamıdır: limana karayolu, Ro-Ro deniz bacağı ve limandan karayolu.
Hesaplayıcı Ro-Ro için hangi emisyon faktörünü kullanıyor?
GLEC Framework v3.2'nin ağır yakıtla çalışan Ro-Ro gemileri için verdiği değerleri, Tablo 17. Varsayılan, 15.000 dwt ve üzeri gemiler için ton-kilometre başına 22,4 g CO₂e'dir; bu, %15 mesafe düzeltme katsayısı dahil well-to-wheel rakamıdır. Daha küçük gemi sınıfları seçilebilir: 42,5, 51,0 ve 233,4 g/ton-km.
Neden genel deniz yolu faktörü kullanılmıyor?
Genel deniz faktörleri konteyner taşımacılığından türetilmiştir ve ton-kilometre başına çok daha verimlidir. Ro-Ro gemisi dorse ve tekerlekli yük taşır, dolayısıyla ambarın önemli bir kısmı kaçınılmaz olarak havadır. Bir Ro-Ro bacağına konteyner faktörü uygulamak emisyonu ciddi biçimde olduğundan az gösterir; Smart Freight Centre ve ECG tam bu nedenle Ro-Ro için ayrı ve ISO 14083 uyumlu bir metodoloji yayımladı.
Deniz mesafesini neden kendim girmek zorundayım?
Türkiye ile Avrupa arasındaki bir Ro-Ro seferi Çanakkale Boğazı'ndan geçer, Ege'yi kat eder, Yunanistan'ı dolaşır ve Adriyatik'i çıkar. Limanlar arasındaki kuş uçuşu mesafe fiilen seyredilen mesafeyle çok az ilgilidir ve sabit bir sapma katsayısı bu koridorda büyük hata üretir. Taşıyıcılar hat mesafelerini yayımladığı için sayıyı uydurmak yerine gerçeğini istiyoruz.
Sonuç CBAM veya müşteri raporlaması için yeterli mi?
Rota seçeneklerini karşılaştırmaya ve müşterilerin giderek daha sık istediği sevkiyat bazlı raporlamaya uygun bir Tier-1 tahmindir. Taşıyıcıya özel bir değer değildir: gerçek yoğunluk gemiye, yakıta, doluluk oranına ve hıza bağlıdır. Karşı taraf denetlenmiş rakam istiyorsa taşıyıcınızdan gemiye özel yoğunluk değerini isteyip onu kullanın.